Na określenie kolorów dodatkowych wielu projektantów, i firm używa
różnego rodzaju terminów : kolory specjalne, kolory dodatkowe, kolory
niestandardowe, Pantone, kolor zwyczajny, płaski, zwarty, drugi, piąty
czy szósty.
Barwy spoza gamy
Na określenie kolorów dodatkowych wielu projektantów, i firm używa
różnego rodzaju terminów : kolory specjalne, kolory dodatkowe, kolory
niestandardowe, Pantone, kolor zwyczajny, płaski, zwarty, drugi, piąty
czy szósty.Kolory specjalne mogą być pomocne w tworzeniu wielu efektów
specjalnych w Twoich projektach, w tym duotonów, a przy okazji
pozwalają obniżyć koszty wydruku. Niektóre projekty wymagają użycia
zarówno kolorów specjalnych, jak i kolorów rozbarwień, specjalne
stosowane są przede wszystkim w wydrukach fragmentów, których nie da
się uzyskać za pomocą kolorów podstawowych CMYK, na
przykład w przypadku kolorów metalicznych czy głębokiej czerwieni.
Również jednym z powodów stosowania kolorów specjalnych, jest
odwzorowanie określonego koloru, na przykład potrzeba dopasowania
koloru do oficjalnych barw wykorzystywanych na znakach firmowych, a
gama kolorów uzyskana przy użyciu maszyny offsetowej z farbami o
barwach CMYK jest bardzo ograniczona. Zachodzi wtedy potrzeba zastosowania barw spoza gamy, czyli takich, których nie można uzyskać w druku farbami procesowymi.
Kolorów metalicznych i fluorescencyjnych wielokrotnie używa się do
druku razem z kolorami rozbarwień. Oznacza to, że określona publikacja
będzie drukowana więcej niż czterema kolorami. Kiedy kolor specjalny
zostanie dodany do projektu, który zawiera już kolory rozbarwień, wtedy
nazwany jest piątym czy też szóstym kolorem.
Wzorniki Pantone
Pantone absolutnie nie jest jedyną firmą rozprowadzającą wzory barw
i utożsamianie w jakikolwiek sposów barw specjalnych tylko z tą firmą
jest błędem. Inne systemy identyfikacji i dobierania kolorów to DIC Color System Guide, Toyo Color Finder. Tak jak w Pantone, biblioteki kolorów w tych systemach zawarte są w większości programów do składu tekstu.
W 1963 roku Lawrence Herbert ocalił firmę drukarską Pantone przed
bankructwem, zainwestował w system identyfikacji kolorów i spójne ich
dobieranie. System dobierania kolorów Pantone Matching System zaczął
się od próbnika z nadrukowanymi kolorami. Każdy standardowy kolor
wydrukowany jest wraz z precyzyjnym opisem formuły barwników i
opatrzony numerem czy nazwą z katalogu Pantone. System ten okazał się
rewolucyjny w dziedzinie dobierania i otrzymywania kolorów, dlatego
stał się najbardziej popularnym systemem katalogowania zarówno kolorów
specjalnych, jak i rozbarwień.
Każda z firm zajmujących się kolorami specjalnymi przygotowała próbnik
kolorów specjalnych. Próbnik Pantone Color Formuła Guide przedstawia
ponad 1 000 różnych kolorów specjalnych wydrukowanych na kredowym lub
matowym papierze wraz z dokładnym opisem formuły użytych barwników,
które tworzą wybrany kolor. W komputerowych programach graficznych
najczęściej wykorzystuje się systemy dopasowania barw: Pantone, Trumatch, Focoltone, Toyo.
System Pantone Process
Barwy Pantone Process System oparte zostały na modelu CMYK,
co oznacza, że każda farba zawarta w wzorniku może być wydrukowana przy
pomocy czterech farb procesowych. Korzystając ze wzornika farb
triadowych należy dla pełnej zgodności drukować triadą CMYK w tym samym standardzie, jaki został użyty we wzorniku, np Europa. Wzornik systemu wykonany został dla standardów: Europa (Euroscale) i SWOP (Specifications for Web Offset Publications).
Wzornikiem systemu jest Pantone Process System Guide
zawierający ponad 3000 kolorowych próbek z numerem i składem
procentowym. Określony skład procentowy uzyskuje się przez zastosowanie
rastra.
System Pantone Matching
System określa barwy dodatkowe, specjalne, spot, solid. Barwy te ujęte
są również we wzornik kolorystyczny i nie są oparte na modelu CMYK,
powstają wskutek zmieszania innych podstawowych farb, określonych przez
producenta. Każda barwa typy znakowanego powstaje przez zmieszanie nie
większej od czterech liczby farb podstawowych. Programy graficzne
umożliwiają tworzenie wielostopniowych rozjaśnień barw znakowych, tak
zwanych tint. Najczęściej tinty stopniowane są od 1 do 100% w skokach o
jeden procent. Wzornikiem podstawowym dla tego systemu jest Pantone Color Formula Guide
zawierający 1012 próbek z opisem barwy i procentowym udziałem. Barwy
rozłożone są po siedem sztuk we wzorniku w dwóch częściach - część
pierwsza wydrukowana jest na papierze błyszczącym, druga na matowym.
Jeden typ wzornika wykonany jest na papierze powlekanym (Coated), drugi
zaś na niepowlekanym (Uncoated). Wzornikiem, który rozszerza te
możliwości jest Pantone Color Tint Selector. Zawiera on ponad
60 000 próbek barw, uzyskanych poprzez stosowanie tint od 10 do 80%.
Pantone wprowadziła również na papierze matowym, podzielonym na Coated
i Uncoated - Pantone Guide Solid Matte.
System Pantone Solid to Process
System opisuje barwy, które powstaną po wydrukowaniu barw dodatkowych PMS przy użyciu farb triadowych CMYK. Barwy porównywane w systemie Solid to Process są najbliższymi według pomiarów kolorymetrycznych, jednak i tak odległe ze względu na znacznie szerszą gamę PMS niż gamy RGB i CMYK
Wzornikiem systemu jest Pantone Process Color Imaging Guide
podzielony na dwie kolumny, z których prawa zawiera wszystkie barwy
znakowane systemu PMS, a lewa najbliższe możliwe do uzyskania farbami
triadowymi CMYK.
Inne systemy dopasowania barw
Pantone wydaje również, zbudowany z dwóch części wzornik Pantone Hexachrome Color Selector.
Jedna część zawiera próbki wydrukowane na papierze błyszczącym
powlekanym, druga na matowym. Kolory tworzące barwy utworzone są z
sześciu farb: cyan, magenta, yellow, black, orange, green, zamiast triady CMYK. W systemie Trumatch barwy oparte są na modelu CMYK z określeniem jej wartości współrzędnymi modelu HSB (Hue, Saturation, Brightness). W systemie Folcone zarówno barwy i ich opis oparte są na CMYK. W Toyo barwy określane są w CIE La*b*, do wyświetlania konwertowane są do RGB, w druku do CMYK.